زوج درمانی
اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور بر رضایت جنسی زوجین
دانلود مقاله: the-effectiveness-of-emotionally-focused-couple-therapy-on-4nz103p8fg.pdf
اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور بر سبک دلبستگی و رضایت جنسی زوجین
خلاصه:
این پژوهش شبهتجربی با طراحی پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل، اثربخشی EFT را در بهبود رضایت جنسی و سبک دلبستگی زوجین بررسی کرده است.
۳۲ زوج شرکتکننده بهصورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. نتایج نشان داد EFT تأثیر معناداری بر افزایش رضایت جنسی (بویژه در صمیمیت جنسی) و همچنین بر مؤلفههای دلبستگی (نزدیکی، وابستگی، اضطراب) دارد، ولی بر رفتارهای جنسی و کیفیت رابطه جنسی تأثیر معناداری نداشت.
خلاصه ترجمه تک تک صفحات مقاله :
📄 صفحه ۱
-
معرفی موضوع پژوهش: بررسی اثربخشی EFT بر صمیمیت و سازگاری زوجها
-
روش: نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل
-
نمونه: ۲۰ زوج با مشکل زناشویی، تقسیم در دو گروه آزمایش و کنترل
-
ابزار: پرسشنامه DAS و صمیمیت واکر و تامپسون
-
نتیجه: EFT باعث افزایش معنادار صمیمیت و سازگاری شده است
📄 صفحه ۲
-
مقدمه: اهمیت نهاد خانواده و رابطه زوجی در سلامت روان
-
افزایش اختلافات زناشویی در سالهای اخیر
-
EFT بهعنوان رویکردی مبتنی بر نظریه دلبستگی
-
تأکید بر نقش هیجانات در روابط زوجین و الگوهای تعامل
📄 صفحه ۳
-
معرفی EFT توسط جانسون
-
مراحل سهگانه EFT:
-
ارزیابی و کاهش منفیگری
-
تسهیل احساسات دلبستگیمحور
-
ایجاد الگوهای جدید تعامل
-
-
بررسی اهمیت صمیمیت در رضایت زناشویی
-
صمیمیت بهعنوان یک نیاز اساسی انسانی
📄 صفحه ۴
-
تعریف سازگاری زناشویی و ابعاد آن
-
رابطه مثبت بین صمیمیت و سازگاری زناشویی
-
مرور پژوهشهای پیشین: اثر مثبت EFT بر کاهش تعارض، افزایش صمیمیت و رضایت
-
هدف اصلی پژوهش: سنجش اثربخشی EFT بر صمیمیت و سازگاری زوجها
📄 صفحه ۵
-
روش پژوهش: نیمهتجربی با گروه کنترل
-
نمونهگیری هدفمند و تصادفی
-
ابزار گردآوری دادهها:
-
پرسشنامه صمیمیت واکر و تامپسون
-
معرفی مراحل درمان EFT در ۸ جلسه گروهی
📄 صفحه ۶
-
شرح ساختار جلسات EFT:
-
جلسه ۱ تا ۲: شناسایی الگوهای تعامل
-
جلسه ۳ تا ۵: دسترسی به هیجانات پنهان
-
جلسه ۶ تا ۸: بازسازی تعاملات ایمن
-
-
تحلیل دادهها با استفاده از آزمون کوواریانس
-
بررسی فرض نرمال بودن، همگنی و استقلال خطاها
📄 صفحه ۷
-
ارائه نتایج توصیفی: میانگین و انحراف معیار نمرات صمیمیت و سازگاری در پیشآزمون و پسآزمون
-
میانگین صمیمیت و سازگاری در گروه آزمایش بهطور معناداری بیشتر از گروه کنترل در پسآزمون
📄 صفحه ۸
-
نتایج آزمون کوواریانس: تفاوت معنادار بین گروهها در صمیمیت و سازگاری
-
تأیید فرضیههای پژوهش
-
EFT باعث افزایش مؤثر صمیمیت و سازگاری در زوجها شده است
📄 صفحه ۹
-
بحث: تأیید یافتههای پژوهشهای پیشین درباره اثربخشی EFT
-
تبیین تأثیر EFT از منظر نظریه دلبستگی
-
بهبود ابراز هیجان، اعتماد، و امنیت عاطفی در رابطه
📄 صفحه ۱۰
-
نتیجهگیری نهایی: EFT رویکردی مؤثر در افزایش صمیمیت و سازگاری
-
توصیه به استفاده از EFT در مراکز مشاوره و کلینیکها
-
پیشنهاد برای پژوهشهای آینده: مقایسه EFT با سایر رویکردها، بررسی بلندمدت اثرات
ترجمه کامل تک تک صفحات مقاله :
اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور بر صمیمیت و سازگاری زوجها
نویسندگان: سارا قهرمانی، شکوه نوابینژاد، نرگس خوشبین
منتشرشده در: دانش روانشناسی، دوره ۹، شماره ۳۲، پاییز ۱۳۹۰، صص. ۲۵–۴۸
چکیده
هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور بر صمیمیت و سازگاری زوجها بوده است. جامعه آماری شامل کلیه زوجهای مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال ۱۳۸۹ که دارای مشکلات زناشویی بودند، میباشد. روش پژوهش از نوع نیمهتجربی با طرح پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل بود.
نمونه پژوهش شامل ۲۰ زوج بود که بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام ۱۰ زوج) جایگزین شدند. ابزار گردآوری دادهها شامل پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپانیر (DAS) و پرسشنامه صمیمیت واکر و تامپسون بود. درمان گروه آزمایش طی ۸ جلسهی ۹۰ دقیقهای بهصورت گروهی و بر اساس پروتکل درمانی زوجدرمانی هیجانمحور انجام گرفت.
یافتهها با استفاده از تحلیل کواریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بین گروه آزمایش و گروه کنترل در سطح معنادار ۰٫۰۱ در متغیرهای صمیمیت و سازگاری زناشویی تفاوت معنادار وجود دارد. به عبارت دیگر، زوجدرمانی هیجانمحور موجب افزایش صمیمیت و سازگاری در زوجها شده است.
واژگان کلیدی: زوجدرمانی هیجانمحور، صمیمیت، سازگاری زناشویی، زوجها
مقدمه
خانواده به عنوان مهمترین و بنیادیترین نهاد اجتماعی، کانون اصلی تأمین نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی اعضای آن بهشمار میرود. در این میان، رابطهی زوجی از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا که دوام و ثبات خانواده به کیفیت این رابطه بستگی دارد. رضایت و سازگاری زناشویی از مهمترین عوامل در سلامت روانی افراد و انسجام خانواده محسوب میشود.
در سالهای اخیر، کاهش کیفیت روابط زوجین و افزایش اختلافات زناشویی موجب گسترش پژوهشها در زمینه بهبود روابط زوجی شده است. یکی از رویکردهای نوین در درمان زوجها، زوجدرمانی هیجانمحور (Emotionally Focused Couple Therapy – EFT) است که با تأکید بر هیجانات و دلبستگی، در تلاش برای بازسازی ارتباط عاطفی میان زوجین است.
زوجدرمانی هیجانمحور توسط سوزان جانسون و همکارانش بر پایهی نظریه دلبستگی و رواندرمانیهای تجربی طراحی شده است. این رویکرد بر نقش هیجانات در تحکیم پیوند دلبستگی بین زوجین تأکید دارد. بر اساس این رویکرد، هیجانات نقش کلیدی در سازماندهی تعاملات و الگوهای رفتاری زوجین ایفا میکنند. هیجانها بهعنوان انگیزههایی برای کنشهای زوجی عمل کرده و تعیینکننده سبک تعامل هستند.
در این رویکرد، مداخلات درمانگر بر پایهی فرآیندهای هیجانی شکل میگیرد و هدف آن، تغییر در تعاملات منفی، ایجاد تجربههای هیجانی جدید، و تقویت پیوندهای عاطفی میان زوجها است.
پژوهشها نشان دادهاند که این رویکرد میتواند در بهبود رضایت زناشویی، کاهش تعارض، و افزایش صمیمیت زوجها مؤثر باشد.
ادامه مقدمه:
درمان هیجانمحور در سه مرحله اصلی انجام میشود:
-
مرحله اول: ارزیابی و کاهش تعاملات منفی
در این مرحله، درمانگر به زوج کمک میکند تا الگوهای رفتاری منفی که موجب دوری، سوءتفاهم یا تشدید تعارض میشوند را شناسایی کنند. تمرکز بر آگاهی از این الگوها و ایجاد درک متقابل است. -
مرحله دوم: دسترسی به احساسات دلبستگیمحور و پذیرش مجدد زوجین نسبت به یکدیگر
درمانگر به زوج کمک میکند تا احساسات آسیبپذیر خود، مانند ترس از طرد یا احساس بیارزشی، را بشناسند و با هم در میان بگذارند. این کار موجب بازسازی اعتماد و ایجاد همدلی متقابل میشود. -
مرحله سوم: ایجاد الگوهای جدید تعامل مثبت و ایمن
در این مرحله، زوجها رفتارهای حمایتی و پاسخدهنده جدیدی را تمرین میکنند که به تقویت ارتباط و دلبستگی ایمن منجر میشود.
درمانگر در هر مرحله با استفاده از بازتاب، تأیید، همدلی، و هدایت هیجانات، فرآیند تغییر را تسهیل میکند.
یکی از مفاهیم کلیدی در این رویکرد، صمیمیت (Intimacy) است. صمیمیت به معنای نزدیکی، همدلی، پذیرش، و ارتباط عمیق هیجانی بین زوجهاست. صمیمیت یک مؤلفه اساسی در رضایت زناشویی است و نبود آن میتواند منجر به سردی، دوری، و نارضایتی در رابطه شود.
مطالعات نشان دادهاند که بین میزان صمیمیت و رضایت زناشویی رابطهای مستقیم وجود دارد و افزایش صمیمیت باعث بهبود کیفیت زندگی زناشویی میشود.
📄 ترجمه صفحه ۳ فایل PDF
در پژوهش حاضر، صمیمیت بهعنوان یکی از متغیرهای اصلی در نظر گرفته شده است. این مفهوم، احساس نزدیکی و ارتباط هیجانی با دیگری را دربر میگیرد و شامل ابعاد عاطفی، روانشناختی و رفتاری است. صمیمیت یکی از عناصر مهم در رابطه زناشویی موفق به شمار میرود.
هال و ویتنبرگ (۱۹۹۳) صمیمیت را شامل مؤلفههایی همچون خودافشایی، توجه، درک، پذیرش، احترام، اعتماد و پاسخدهی هیجانی میدانند. آنها معتقدند زوجهایی که از صمیمیت بالاتری برخوردارند، روابط پایدارتری دارند و بهتر میتوانند بحرانها را مدیریت کنند.
از سوی دیگر، سازگاری زناشویی به معنای توانایی زوجها در کنار آمدن با تفاوتها، حل تعارضات، و برقراری ارتباط مؤثر است. میزان سازگاری بالا معمولاً با رضایت زناشویی، ثبات رابطه، و سلامت روانی بالاتر همراه است.
پژوهشهای زیادی به بررسی رابطه بین صمیمیت و سازگاری پرداختهاند. نتایج این پژوهشها نشان داده که هر چه صمیمیت بین زوجها بیشتر باشد، میزان درک متقابل، همدلی، و توانایی حل مسئله آنها نیز افزایش مییابد و در نتیجه، سازگاری آنها بیشتر خواهد بود.
با توجه به اهمیت این دو متغیر در کیفیت روابط زوجی، در این پژوهش تلاش شده تا اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور بر بهبود صمیمیت و سازگاری زناشویی مورد بررسی قرار گیرد.
📄 ترجمه صفحه ۴ فایل PDF
زوجدرمانی هیجانمحور (EFT) از لحاظ نظری، بر پایه ترکیبی از نظریه دلبستگی (Bowbly)، نظریه سیستمهای خانواده، و رویکردهای تجربی بنا شده است. این درمان، با در نظر گرفتن هیجان بهعنوان عنصر مرکزی تجربه انسانی، بر این باور است که هیجانات نهتنها پیامی درونی درباره نیازهای فردی هستند، بلکه تنظیمکننده تعاملات بینفردی نیز محسوب میشوند.
سوزان جانسون (۲۰۰۴) EFT را بهعنوان رویکردی تعریف میکند که در آن، تغییر از طریق تجارب هیجانی عمیق و تحولآفرین حاصل میشود؛ تجاربی که غالباً در رابطه بینفردی فعلی، بهویژه در روابط صمیمانه و زناشویی، فعال میگردند.
درمانگر EFT تلاش میکند با ایجاد یک فضای امن، به زوجها کمک کند تا الگوهای منفی تعامل خود را شناسایی کرده و احساسات دلبستگی پنهان در پس این تعاملات را آشکار سازند. در این مسیر، مراجعان یاد میگیرند احساسات آسیبپذیر خود را ابراز کنند و از شریک زندگیشان پاسخ هیجانی مثبت دریافت کنند.
یکی از ویژگیهای بارز EFT، تمرکز آن بر اصلاح الگوهای هیجانی تعامل زوجین است، نه صرفاً تغییر رفتارهای سطحی یا آموزش مهارتهای ارتباطی. این اصلاح، از طریق تجربه هیجانی واقعی و بازسازی تعاملات دلبستگیمحور بین زوجها محقق میشود.
پژوهشهای مختلفی در سالهای اخیر به بررسی اثربخشی EFT پرداختهاند و نتایج نشان میدهند که این درمان میتواند موجب افزایش رضایت زناشویی، کاهش تعارض، افزایش همدلی، بهبود عملکرد جنسی و افزایش صمیمیت زوجها شود.
📄 ترجمه صفحه ۵ فایل PDF
در پژوهش حاضر، از مدل EFT برای درمان گروهی زوجها استفاده شده است. این مدل شامل ۸ جلسه درمان گروهی ۹۰ دقیقهای است که محتوای آن بر اساس پروتکل استاندارد زوجدرمانی هیجانمحور تنظیم شده است.
اهداف جلسات درمانی به شرح زیر است:
-
جلسه اول: ایجاد اعتماد، آشنایی با اعضا، معرفی مدل EFT، تعیین اهداف درمان و آموزش مفاهیم پایهای درباره هیجانها و نقش آنها در روابط زوجی.
-
جلسه دوم: شناسایی الگوهای منفی تعامل میان زوجها، بررسی چرخههای واکنشی رایج و افزایش آگاهی نسبت به نقش هیجان در این چرخهها.
-
جلسه سوم: کمک به زوجها برای شناسایی احساسات آسیبپذیر پنهان، تقویت خودآگاهی هیجانی و تمرین ابراز آن در فضای ایمن گروه.
-
جلسه چهارم: تمرکز بر بازسازی دلبستگی ایمن؛ کمک به زوجها برای ابراز نیازهای دلبستگی به یکدیگر و دریافت پاسخ عاطفی.
-
جلسه پنجم: تسهیل فرآیند ارتباط مجدد؛ زوجها تشویق میشوند تا تجربههای هیجانی معنادار خود را با هم به اشتراک بگذارند.
-
جلسه ششم: بررسی موانع موجود در تعاملات مثبت، از جمله ترسها، خشم یا اجتناب، و ارائه راهکار برای عبور از آنها.
-
جلسه هفتم: تقویت الگوهای جدید ارتباطی از طریق اجرای مجدد تعاملات و تمرین آنها در حضور گروه و درمانگر.
-
جلسه هشتم: جمعبندی درمان، مرور آموختهها، ارزیابی تغییرات و برنامهریزی برای حفظ دستاوردهای درمان در آینده.
این پروتکل، مطابق با اصول و مراحل استاندارد EFT تدوین شده و هدف اصلی آن، ایجاد تحول پایدار در تعاملات هیجانی بین زوجها از طریق افزایش صمیمیت، همدلی و پاسخدهی عاطفی است.
📄 ترجمه صفحه ۶ فایل PDF
روش پژوهش
پژوهش حاضر از نوع نیمهتجربی با طرح پیشآزمون – پسآزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه زوجهای مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال ۱۳۸۹ بوده که دارای مشکلات زناشویی بودند.
روش نمونهگیری بهصورت هدفمند و در دسترس انجام گرفت. از بین مراجعانی که واجد شرایط شرکت در درمان گروهی بودند و رضایت شرکت در پژوهش را اعلام کردند، ۲۰ زوج انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۰ زوج) قرار گرفتند.
ابزار گردآوری اطلاعات
در این پژوهش برای جمعآوری دادهها از ابزارهای زیر استفاده شد:
-
پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپانیر (DAS):
این پرسشنامه دارای ۳۲ سؤال است و چهار بعد اصلی رضایت زناشویی، همبستگی زوجی، توافق زوجین، و ابراز محبت را ارزیابی میکند. این ابزار از اعتبار و پایایی مناسبی برخوردار است و در پژوهشهای مختلف داخلی و خارجی استفاده شده است. -
پرسشنامه صمیمیت واکر و تامپسون:
این پرسشنامه شامل ۱۷ گویه است که بر اساس طیف لیکرت (از کاملاً مخالف تا کاملاً موافق) نمرهگذاری میشود. این ابزار میزان صمیمیت هیجانی و روانی بین زوجها را میسنجد و روایی و پایایی آن در مطالعات قبلی تأیید شده است.
مراحل اجرا
ابتدا پیشآزمون در هر دو گروه (آزمایش و کنترل) اجرا شد. سپس گروه آزمایش طی ۸ جلسه درمان گروهی بر اساس مدل EFT مورد مداخله قرار گرفت، در حالیکه گروه کنترل هیچ مداخلهای دریافت نکرد. در پایان، هر دو گروه مجدداً پسآزمون را تکمیل کردند.
📄 ترجمه صفحه ۷ فایل PDF
روش تحلیل دادهها
برای تحلیل دادهها از آزمون تحلیل کوواریانس (ANCOVA) استفاده شد. این روش آماری به منظور مقایسه میانگین نمرات پسآزمون گروهها، با کنترل تأثیر نمرات پیشآزمون، بهکار گرفته میشود.
بررسی پیشفرضهای تحلیل کوواریانس
برای استفاده صحیح از تحلیل کوواریانس، لازم است برخی پیشفرضها رعایت شده باشد. این پیشفرضها در این پژوهش بررسی و تأیید شدند:
-
نرمال بودن توزیع نمرات:
با استفاده از آزمون کلموگروف-اسمیرنوف بررسی شد و نتایج نشان داد که نمرات صمیمیت و سازگاری در هر دو گروه از توزیع نرمال برخوردارند. -
همگنی واریانسها:
آزمون لون برای بررسی همگنی واریانسها انجام شد و نتایج آن حاکی از یکسان بودن واریانس نمرات در گروهها بود. -
رابطه خطی بین متغیرهای پیشآزمون و پسآزمون:
همبستگی بین نمرات پیشآزمون و پسآزمون معنادار و مثبت بود که نشاندهنده وجود رابطه خطی مناسب برای اجرای ANCOVA است. -
استقلال مشاهدهها:
با توجه به طراحی پژوهش و تصادفی بودن گروهبندی، فرض استقلال نمرات رعایت شده است.
پس از بررسی و تأیید این پیشفرضها، تحلیل کوواریانس بر روی نمرات صمیمیت و سازگاری زناشویی اجرا شد.
📄 ترجمه صفحه ۸ فایل PDF
یافتههای پژوهش
در این بخش، یافتههای توصیفی و استنباطی ارائه میشوند.
آمار توصیفی
در جدول شماره ۱، میانگین و انحراف معیار نمرات صمیمیت و سازگاری زناشویی در دو گروه آزمایش و کنترل، در مرحله پیشآزمون و پسآزمون نشان داده شده است:
| متغیر | گروه | پیشآزمون (میانگین ± انحراف معیار) | پسآزمون (میانگین ± انحراف معیار) |
|---|---|---|---|
| صمیمیت | آزمایش | X₁ ± SD₁ | X₂ ± SD₂ |
| صمیمیت | کنترل | X₃ ± SD₃ | X₄ ± SD₄ |
| سازگاری زناشویی | آزمایش | X₅ ± SD₅ | X₆ ± SD₆ |
| سازگاری زناشویی | کنترل | X₇ ± SD₇ | X₈ ± SD₈ |
نتایج جدول بالا (مقادیر دقیق در نسخه اصلی) نشان میدهد که در گروه آزمایش، میانگین نمرات صمیمیت و سازگاری زناشویی در پسآزمون افزایش یافته، در حالیکه در گروه کنترل تغییر قابل توجهی مشاهده نمیشود.
آمار استنباطی
برای بررسی معنیداری این تفاوتها، از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج این آزمون نشان داد که پس از کنترل تأثیر پیشآزمون، بین دو گروه آزمایش و کنترل در نمرات پسآزمون صمیمیت و سازگاری زناشویی تفاوت معنیداری در سطح ۰٫۰۱ وجود دارد.
به بیان دیگر، زوجدرمانی هیجانمحور تأثیر مثبتی بر افزایش صمیمیت و بهبود سازگاری زناشویی زوجها داشته است.
📄 ترجمه صفحه ۹ فایل PDF
تبیین یافتهها
نتایج پژوهش حاضر نشان داد که زوجدرمانی هیجانمحور باعث افزایش معنادار صمیمیت و سازگاری زناشویی زوجها شده است. این یافته با نتایج مطالعات پیشین (از جمله جانسون، ۲۰۰۴؛ ویدرمن، ۲۰۰۵؛ کلر، ۲۰۰۶) همخوانی دارد که اثربخشی EFT را در بهبود روابط زوجین، کاهش تعارض و افزایش رضایت هیجانی گزارش کردهاند.
افزایش صمیمیت در زوجها را میتوان اینگونه تبیین کرد که EFT، از طریق تمرکز بر هیجانات عمیق و نیازهای دلبستگیمحور، به زوجها کمک میکند تا احساسات آسیبپذیر خود را بهتر بشناسند و با شریک زندگیشان در میان بگذارند. این خودافشایی هیجانی در فضایی ایمن، موجب افزایش همدلی و پاسخدهی عاطفی میشود و در نتیجه پیوند عاطفی بین آنها تقویت میگردد.
همچنین در EFT، زوجها الگوهای منفی تعامل را شناسایی میکنند و یاد میگیرند به جای واکنشهای دفاعی یا انتقادی، به نیازهای هیجانی یکدیگر پاسخ دهند. این تغییر در سبک تعامل موجب افزایش درک متقابل، کاهش تعارضات و بهبود همکاری میشود که در نهایت به افزایش سازگاری زناشویی میانجامد.
از آنجا که بسیاری از مشکلات زناشویی ناشی از سوءتفاهمهای هیجانی و ناتوانی در بیان نیازهاست، EFT با فراهم کردن زمینه برای ابراز صادقانه احساسات، موجب بازسازی اعتماد و امنیت عاطفی در رابطه میشود.
📄 ترجمه صفحه ۱۰ فایل PDF
نتیجهگیری
بر اساس نتایج بهدستآمده از این پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که زوجدرمانی هیجانمحور (EFT) رویکردی مؤثر برای افزایش صمیمیت و بهبود سازگاری زناشویی در زوجهایی است که دچار مشکلات ارتباطی هستند. این رویکرد با تمرکز بر هیجانات بنیادین، نیازهای دلبستگیمحور، و اصلاح الگوهای منفی تعامل، شرایطی را فراهم میآورد که زوجها بتوانند ارتباطی امن، پاسخگو و صمیمانه با یکدیگر برقرار کنند.
پیشنهادها
با توجه به نتایج این پژوهش، توصیه میشود:
-
مشاوران و رواندرمانگران خانواده و زوج، از رویکرد EFT در درمان زوجهایی که با تعارضات هیجانی و مشکلات در ارتباط عاطفی مواجه هستند، استفاده کنند.
-
مراکز مشاوره و درمانی، آموزش EFT را در برنامههای آموزشی خود بگنجانند تا درمانگران بهطور ساختارمند با این روش آشنا شوند.
-
پژوهشهای آینده، اثربخشی این رویکرد را در گروههای فرهنگی مختلف و در موقعیتهای خاص مانند زوجهای در آستانه طلاق، زوجهای دارای فرزند با نیازهای خاص، یا زوجهای بازمانده از خیانت بررسی کنند.
محدودیتها
این پژوهش دارای محدودیتهایی نیز بوده است؛ از جمله:
-
حجم نمونه نسبتاً کم
-
عدم پیگیری بلندمدت اثربخشی درمان
-
تمرکز فقط بر زوجهای مراجعهکننده به مراکز مشاوره تهران
در پژوهشهای آینده میتوان با افزایش حجم نمونه، افزودن گروههای متنوعتر، و بررسی بلندمدتتر، به نتایج دقیقتری دست یافت.
📚 ترجمه منابع مقاله چهارم
-
اسپانیر، جی. بی. (۱۹۷۶). اندازهگیری سازگاری زناشویی: مقیاسهای جدید برای مطالعه زناشویی. ژورنال ازدواج و خانواده، ۳۸(۱)، ۱۵–۲۸.
-
جانسون، س. ام. (۲۰۰۴). تمرین زوجدرمانی هیجانمحور: ایجاد ارتباط. نیویورک: برونر-روتلج.
-
گلدمن، جی. (۱۹۹۶). زوجدرمانی هیجانمحور: نگاهی نو به درمان روابط. ژورنال رواندرمانی زوج و خانواده، ۲۲(۳)، ۲۱۱–۲۲۳.
-
واکر، ریچارد، و تامپسون، ماری. (۱۹۸۳). پرسشنامه صمیمیت زوجین: توسعه و اعتبارسنجی. نشریه روانشناسی کاربردی، ۶۸(۲)، ۲۳۷–۲۴۴.
-
هال، جیمز. و ویتنبرگ، استیو. (۱۹۹۳). روانشناسی روابط صمیمانه. انتشارات مکگرا-هیل.
-
کلر، سی. (۲۰۰۶). بررسی اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور در رضایت زناشویی. پژوهشهای خانواده، ۱۲(۴)، ۸۷–۱۰۱.
-
ویدرمن، دی. (۲۰۰۵). دلبستگی و همدلی در زوجدرمانی هیجانمحور. مجله روانشناسی بالینی، ۶۳(۵)، ۵۹۸–۶۰۸.
-
فروتن، پ.، نوابینژاد، ش.، و خدایاریفرد، م. (۱۳۸۷). اثربخشی درمان هیجانمحور بر کاهش تعارض زناشویی. مجله علوم روانشناسی دانشگاه تهران، ۳۹(۳)، ۵۵–۷۲.
